Các dữ liệu mới nhất cho thấy nền kinh tế nông nghiệp Mỹ đang chịu áp lực tài chính nghiêm trọng, với rủi ro kéo dài sang năm 2026.

1. Phá sản nông trại tăng mạnh

Năm 2025, số vụ phá sản nông trại tại Mỹ đạt 315 vụ, tăng 46% so với năm 2024 và đánh dấu năm thứ hai liên tiếp xu hướng gia tăng. Mức tăng tập trung mạnh tại khu vực Trung Tây (121 vụ, tăng 70%) và Đông Nam (105 vụ, tăng 69%), cho thấy áp lực tài chính không còn mang tính cục bộ mà lan rộng ở các vùng sản xuất trọng điểm.

Số vụ phá sản teo khu vực tại Mỹ (2016–2025)

Một số bang ghi nhận mức tăng đột biến, như Arkansas với 33 vụ, cao nhất trong thế kỷ 21  cùng với Georgia (+145%), Wisconsin (+700%) và Minnesota (+300%). Đáng chú ý, nhiều ngành trồng trọt hiện dự báo lỗ trên mỗi mẫu Anh ngay cả khi đã nhận hỗ trợ bổ sung, cho thấy khả năng sinh lời đang bị bào mòn đáng kể. Nếu điều kiện thị trường không cải thiện, áp lực tài chính trong khu vực nông nghiệp có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

2. Nông dân phụ thuộc tín dụng ngày càng lớn

Theo báo cáo của Pro Farmer Editors , “nhu cầu tín dụng mạnh mẽ từ nông dân Mỹ đã đẩy quy mô trung bình của các khoản vay hoạt động lên mức kỷ lục và làm tăng khối lượng cho vay trong năm 2025. Theo ước tính từ cuộc khảo sát, khối lượng các khoản vay hoạt động nông nghiệp mới đã tăng gần 40% so với năm trước trong quý IV và tăng trung bình hơn 20% trong năm 2025.

Căng thẳng tài chính nông nghiệp tăng vọt năm 2026

Theo Pro Farmer, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, quy mô trung bình các khoản vay hoạt động nông nghiệp năm 2025 tăng hơn 30% so với năm trước, nối tiếp mức tăng mạnh của năm 2024. Theo ông Ty Kreitman Cục Dự trữ Liên bang Kansas City, việc vay vốn tăng chủ yếu do chi phí sản xuất leo thang, khiến tổng dư nợ vay hoạt động vượt xa mức trung bình của hai thập kỷ qua.

Không chỉ vay nhiều hơn, thời hạn trả nợ cũng được kéo dài. Năm 2025, thời gian trả nợ trung bình của các khoản vay hoạt động tăng thêm khoảng 3 tháng so với 2024 và đạt mức cao kỷ lục trong quý IV. Các khoản vay mua máy móc, thiết bị cũng có thời hạn dài hơn, cao nhất kể từ năm 2021.

3. Tâm lý nông dân suy giảm mạnh

Tâm lý nông dân Mỹ trong tháng Giêng đã giảm mạnh nhất trong gần sáu năm, khi những hộ sản xuất phụ thuộc nhiều vào tín dụng trở nên bi quan hơn về triển vọng xuất khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng như đậu tương.

Khảo sát hàng tháng của Đại học Purdue, CME Group đối với 400 hộ nông dân có giá trị sản xuất từ 500.000 USD trở lên cho thấy xu hướng vay mượn đang gia tăng. Hơn một nửa số người được hỏi dự kiến sẽ sử dụng gói hỗ trợ 12 tỷ USD của chính quyền Trump để giảm bớt gánh nặng nợ thay vì mở rộng đầu tư.

Trong khi đó chỉ số Kinh tế Nông nghiệp (Ag Economy Barometer) giảm mạnh xuống 113 điểm, ghi nhận mức sụt giảm ròng lớn nhất kể từ tháng 4/2020, thời điểm cao trào của đại dịch.

Tâm lý nông dân Mỹ giảm mạnh đầu năm 2026

4. Áp lực kinh tế nông nghiệp nhiều khả năng sẽ tiếp diễn trong năm 2026

Ông Ayoub, liên đoàn Nông trại Hoa Kỳ (American Farm Bureau Federation) cho biết "thu nhập nông nghiệp dự kiến giảm năm thứ tư liên tiếp", sẽ tiếp tục tạo áp lực lớn lên toàn ngành. Khi lợi nhuận suy yếu, nông dân buộc phải phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng trong bối cảnh các nguồn vay ngày càng hạn chế và điều kiện tiếp cận vốn chặt chẽ hơn.

Đối với nhiều hộ gia đình nông trại, gánh nặng nợ đã ở mức cao, trong khi các quy định liên quan có thể khiến họ khó sử dụng hiệu quả cơ chế tái cấu trúc nợ vốn được thiết kế để hỗ trợ trong giai đoạn suy thoái. Nếu xu hướng này kéo dài, nguy cơ gia tăng số vụ phá sản và đóng cửa trang trại là điều khó tránh khỏi, từ đó tạo thêm áp lực lên các nông trại còn lại cũng như toàn bộ chuỗi cung ứng lương thực, sợi và nhiên liệu của Mỹ

KẾT LUẬN

Nông nghiệp Mỹ đang bước vào giai đoạn áp lực tài chính rõ rệt khi thu nhập giảm nhiều năm liên tiếp, chi phí sản xuất tăng cao và nông dân phải phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng. Số vụ phá sản gia tăng và tâm lý toàn ngành suy yếu cho thấy chu kỳ suy giảm đã kéo dài. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa giá nông sản sẽ phục hồi ngay, bởi nguồn cung hiện vẫn chưa co lại khi sản xuất còn được duy trì nhờ vay vốn. Chỉ khi diện tích gieo trồng giảm rõ rệt, chi phí đầu vào bị cắt giảm hoặc xuất hiện cú sốc thời tiết, thị trường mới có thể bước sang giai đoạn phục hồi bền vững. Do đó, bức tranh hiện tại phản ánh áp lực tài chính đang dần tích tụ, với rủi ro thiếu cung có thể hình thành trong trung hạn, nhưng xu hướng tăng giá ngắn hạn vẫn chưa được xác nhận. Thị trường cần theo dõi sát tình hình tín dụng nông nghiệp Hoa Kỳ và diện tích gieo trồng niên vụ tới đây để tìm yếu tố quyết định đảo chiều của thị trường.