Quân đội Mỹ ngày 7/7 phát động một đợt không kích mới nhằm vào Iran, đồng thời hủy bỏ cơ chế cho phép Tehran xuất khẩu dầu mỏ sau khi ba tàu thương mại bị tấn công tại eo biển Hormuz.

Mỹ không kích nhiều mục tiêu tại miền Nam Iran

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã triển khai chiến dịch quân sự mới với mục tiêu buộc Iran phải "trả giá" cho những hành động mà Washington cho là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X, CENTCOM cáo buộc các hành động của Iran là vô cớ, gây nguy hiểm và đi ngược những cam kết ngừng bắn mà hai bên đã thống nhất trước đó.

Theo truyền thông Iran, rạng sáng 8/7 (giờ địa phương), hàng loạt vụ nổ đã xảy ra tại thành phố cảng Sirik, đảo Qeshm và Bandar Abbas ở khu vực miền Nam nước này. Các nguồn tin địa phương cho biết một cầu cảng thương mại tại Sirik cùng nhiều bến tàu cá ở Sirik và Bandar Abbas đã trở thành mục tiêu của các cuộc không kích.

Một quan chức Mỹ tiết lộ với Reuters rằng chiến dịch lần này nhắm vào nhiều hạng mục quân sự của Iran, bao gồm hệ thống phòng không, mạng lưới giám sát ven biển, các tổ hợp tên lửa đất đối không, tên lửa hành trình chống hạm cũng như những địa điểm triển khai máy bay không người lái.

Washington khôi phục trừng phạt dầu mỏ, giá dầu lập tức tăng

Đợt không kích diễn ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran tiếp tục đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Thỏa thuận này được hai bên ký kết vào tháng trước nhằm chấm dứt vòng xung đột bùng phát từ tháng 2 sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào lãnh thổ Iran.

Cùng thời điểm, Washington cũng đảo ngược một trong những nhượng bộ quan trọng dành cho Tehran khi quyết định thu hồi giấy phép từng cho phép Iran tiếp tục xuất khẩu dầu và các sản phẩm hóa dầu.

Theo cơ chế tạm thời được Bộ Tài chính Mỹ ban hành ngày 22/6, Iran được phép duy trì hoạt động xuất khẩu dầu đến hết ngày 21/8. Tuy nhiên, sau quyết định mới, các doanh nghiệp chỉ được hoàn tất những giao dịch còn dang dở trước thời hạn 17/7.

Thông tin Mỹ tái áp đặt hạn chế đối với dầu mỏ Iran đã ngay lập tức đẩy giá dầu thế giới tăng hơn 3%.

Một quan chức Mỹ cho biết Washington vẫn duy trì thiện chí hướng tới một thỏa thuận toàn diện với Tehran. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia, việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz mang lại cho nước này lợi thế đáng kể trên bàn đàm phán, trong khi các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại được xem là công cụ gây sức ép trong quá trình thương lượng.

Iran phản đối, Qatar cáo buộc Tehran liên quan các vụ tấn công tàu thương mại

Bộ Ngoại giao Iran lên án việc Mỹ khôi phục các biện pháp trừng phạt là hành động vi phạm khuôn khổ của thỏa thuận chấm dứt xung đột và khẳng định Washington sẽ phải chịu trách nhiệm đối với mọi hệ quả phát sinh.

Trong tuyên bố ngày 8/7, cơ quan này nhấn mạnh Iran sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia.

Ở một diễn biến khác, Qatar cáo buộc Iran đứng sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz, trong đó có tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Al Rekayyat của nước này. Theo giới chức Qatar, một máy bay không người lái đã đánh trúng phòng máy của con tàu trong đêm, gây ra hỏa hoạn. Toàn bộ thủy thủ đoàn đã được sơ tán an toàn.

Ngoài ra, một tàu chở dầu mang cờ Ả Rập Xê Út, được xác định là siêu tàu Wedyan, cũng bị hư hại ngoài khơi Oman, dù nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được làm rõ.

Sau sự việc, Bộ Ngoại giao Qatar đã triệu tập Phó Đại sứ Iran để trao công hàm phản đối liên quan đến vụ tấn công tàu chở LNG.

Đáp lại, phía Iran cho rằng các cáo buộc từ Qatar là "khó hiểu", đồng thời khẳng định Tehran vẫn tuân thủ đầy đủ các cam kết đã đưa ra. Tuy nhiên, Iran cũng lưu ý rằng các tàu thương mại có thể đối mặt với rủi ro nếu di chuyển theo những tuyến hàng hải không được phối hợp với phía Iran.

Trong khi đó, một quan chức Mỹ khác cho biết những thông tin ban đầu cho thấy lực lượng Iran đã nổ súng nhằm vào ba tàu thương mại hoạt động trong khu vực.

Đàm phán tiếp tục bế tắc, ông Trump gia tăng sức ép

Lệnh ngừng bắn hiện hành được thiết kế nhằm tạo ra khoảng thời gian 60 ngày để Mỹ và Iran tiến hành đàm phán về một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Tuy nhiên, vòng đàm phán gián tiếp tổ chức tại Qatar trong tuần trước đã kết thúc mà không đạt được bước tiến đáng kể nào.

Ngày 6/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép đối với Tehran khi tuyên bố: "Hoặc chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận, hoặc chúng tôi sẽ kết thúc mọi chuyện. Chúng tôi có thể phá hủy các cây cầu của họ chỉ trong một giờ và đánh sập hệ thống năng lượng của họ."

Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi khẳng định theo các nội dung của bản ghi nhớ về lệnh ngừng bắn tạm thời, các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận cuối cùng sẽ không thể được khởi động nếu các lời đe dọa quân sự vẫn tiếp tục xuất hiện.

Nguồn: CafeF