Xung đột giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Washington vừa tiến hành đêm không kích thứ 11 liên tiếp nhằm vào các mục tiêu tại Iran, trong lúc lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn mở thêm một mặt trận mới nhắm vào Saudi Arabia. Diễn biến này tiếp tục đẩy rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu mỏ lên cao, khiến giá dầu thế giới lập đỉnh 6 tuần.

Mỹ tiến hành đêm không kích thứ 11 liên tiếp

Quân đội Mỹ xác nhận vừa thực hiện đêm không kích thứ 11 liên tiếp nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Đợt tấn công diễn ra không lâu sau khi quân đội Kuwait thông báo hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn thành công các máy bay không người lái được cho là của Iran, cho thấy phạm vi căng thẳng đang lan rộng ra ngoài biên giới hai nước tham chiến chính.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa cứng rắn: Washington sẽ phá hủy một cây cầu hoặc một nhà máy điện của Iran mỗi khi có tàu thuyền bị tấn công tại eo biển Hormuz. Đây được xem là bước leo thang mới trong cách tiếp cận của Mỹ, chuyển từ các đợt không kích nhắm vào mục tiêu quân sự cụ thể sang đe dọa nhắm vào hạ tầng dân sự - quân sự lưỡng dụng nhằm gia tăng sức ép buộc Iran nhượng bộ.

Iran tuyên bố kiểm soát hoàn toàn Hormuz, một tàu chở dầu bốc cháy

Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển Hormuz hiện nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của họ, cảnh báo không một tàu chở dầu nào được phép ra vào khu vực này nếu không có sự phối hợp với Iran. Diễn biến đáng lo ngại nhất trong ngày là thông tin một tàu chở dầu đã bốc cháy sau một vụ nổ khi đang cố gắng di chuyển qua khu vực mà IRGC mô tả là tuyến đường đã bị gài mìn ở phía nam eo biển, trong khi hai tàu chở dầu khác buộc phải quay đầu.

Tuyên bố của Iran đi ngược lại lập trường mà Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhiều lần khẳng định trước đó, rằng Iran không có quyền kiểm soát tuyến hàng hải quốc tế này và rằng lực lượng Mỹ đã hỗ trợ hàng trăm tàu thương mại di chuyển an toàn qua Hormuz kể từ đầu tháng 5. Sự đối lập trong tuyên bố giữa hai bên cho thấy cuộc chiến kiểm soát thông tin trên thực địa đang diễn ra song song với các hoạt động quân sự.

Houthi mở thêm mặt trận mới, đe dọa phong tỏa Saudi Arabia

Không chỉ dừng lại ở Hormuz, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tại Yemen đã mở thêm một mặt trận thứ hai khi tuyên bố sẽ tấn công các tàu chở dầu của Saudi Arabia đi qua eo biển Bab el-Mandeb, đồng thời công bố lệnh phong tỏa đường biển đối với nước này. Đây là tuyến hàng hải chiến lược thứ hai, nằm ở cửa ngõ phía nam Biển Đỏ, có nguy cơ trở thành điểm nóng mới bên cạnh Hormuz.

Trước diễn biến này, phái bộ hải quân Aspides của Liên minh châu Âu đã lên tiếng cảnh báo các tàu có liên hệ với Israel, Mỹ hoặc Saudi Arabia đang đối mặt với nguy cơ bị Houthi tấn công cao hơn, đồng thời khuyến cáo các hãng tàu nên tránh di chuyển qua Biển Đỏ và Vịnh Aden trong giai đoạn hiện tại. Giới phân tích năng lượng nhận định thị trường dầu mỏ giờ đây phải đối mặt với rủi ro cộng hưởng từ cả hai eo biển chiến lược cùng lúc, thay vì chỉ tập trung vào một điểm nóng như trước đây.

Tác động lan sang thị trường dầu mỏ và tài chính toàn cầu

Những diễn biến quân sự dồn dập nói trên đã đẩy giá dầu thế giới lên mức cao nhất trong gần 6 tuần. Dầu Brent chốt phiên gần nhất tăng hơn 3%, vượt ngưỡng 94 USD/thùng và có thời điểm chạm 95 USD/thùng trong phiên, trong khi dầu WTI cũng tăng tương ứng lên gần 87 USD/thùng. Đà tăng giá năng lượng không chỉ gây sức ép lên các thị trường chứng khoán mà còn làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại, khiến lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài đồng loạt đi lên.

Diễn biến xung đột hiện vẫn đang được theo dõi sát bởi cả giới đầu tư lẫn các nhà hoạch định chính sách, trong bối cảnh chưa có tín hiệu rõ ràng nào cho thấy các bên sẵn sàng nối lại đàm phán để hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn.

Nguồn: Vietstock