Căng thẳng tại Trung Đông bất ngờ hạ nhiệt khi Iran tuyên bố tạm dừng các cuộc tấn công trả đũa sau khi Mỹ ngừng không kích trong hai đêm liên tiếp, chấm dứt chuỗi 13 ngày leo thang quân sự liên tục. Tuy nhiên, giới quan sát cảnh báo đây nhiều khả năng chỉ là một khoảng lặng tạm thời, khi những bất đồng cốt lõi giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.

Iran dừng trả đũa sau khi Mỹ ngừng không kích 2 đêm liên tiếp

Người phát ngôn quân đội Iran, ông Mohammad Akraminia, ngày 26/7 xác nhận các cuộc không kích của Mỹ đã dừng lại trong hai đêm gần nhất. Ông cho biết vì chiến lược của Iran về cơ bản mang tính đáp trả, nên khi Mỹ ngừng tấn công, Iran cũng đã ngừng các hoạt động phản công tương ứng. Tuyên bố này đánh dấu lần tạm ngưng đầu tiên sau chuỗi 13 đêm không kích liên tiếp mà Mỹ nhắm vào các mục tiêu tại Iran.

Theo nguồn tin khu vực được đài CBS dẫn lại, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh tạm dừng chiến dịch không kích từ ngày 25/7 nhằm tránh làm gián đoạn các cuộc đàm phán ngoại giao trực tiếp đang diễn ra giữa Iran và Oman - quốc gia đóng vai trò trung gian trong nhiều vòng đàm phán liên quan đến xung đột này. Ghi nhận của phóng viên AFP tại Tehran cho thấy cuộc sống người dân sáng 26/7 đã trở lại nhịp điệu bình thường, với các cửa hàng, nhà hàng mở cửa và giao thông đông đúc như thường lệ.

Mỹ vẫn chuẩn bị phương án cho chiến dịch quy mô lớn hơn

Dù vậy, khoảng lặng hiện tại được cho là mang tính chiến thuật nhiều hơn là một sự thay đổi lập trường thực chất. Trang Axios dẫn nguồn tin cho biết Lầu Năm Góc đã trình lên Tổng thống Trump kế hoạch thực hiện đợt không kích thứ 14 liên tiếp nhắm vào Iran, nhưng ông đã từ chối phê duyệt để ưu tiên thúc đẩy tiến trình đàm phán. Quân đội Mỹ được cho là vẫn tiếp tục chuẩn bị các kế hoạch dự phòng cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn, sẵn sàng triển khai nếu đàm phán không đạt tiến triển.

Giới quan sát khu vực cũng lưu ý rằng cuộc xung đột mà ông Trump từng dự đoán chỉ kéo dài khoảng 4-5 tuần hiện đã bước sang gần tháng thứ năm, và được cho là đang ảnh hưởng đến tỷ lệ ủng hộ của ông trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ vào tháng 11. Một số thông tin cũng cho rằng khả năng tiếp tục leo thang quân sự của Washington đang bị hạn chế phần nào bởi kho dự trữ đạn dược suy giảm sau nhiều tuần không kích liên tục.

Những bất đồng cốt lõi vẫn chưa được giải quyết

Nguyên nhân khiến giới phân tích thận trọng trước tín hiệu hạ nhiệt này nằm ở chỗ các vấn đề gốc rễ của xung đột - quyền kiểm soát eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran - đến nay vẫn chưa có bất kỳ tiến triển thực chất nào. Một nguồn tin cấp cao từ phía Iran cho biết Tehran vẫn hoài nghi rằng việc Mỹ ngừng không kích chỉ mang tính chiến thuật tạm thời, chứ chưa phải là dấu hiệu cho một sự thay đổi lập trường lâu dài từ Washington.

Diễn biến giao tranh cũng chưa hoàn toàn lắng xuống trên các mặt trận liên đới. Tại Yemen, lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ngày 26/7 tuyên bố đã bắn hạ một máy bay không người lái của Saudi Arabia tại khu vực tây bắc nước này, chỉ một ngày sau khi nhóm này nhận trách nhiệm về vụ tấn công nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Saudi Arabia. Các cuộc tấn công liên tục của Houthi trong thời gian qua cũng đã buộc nhiều hãng vận tải biển lớn phải chuyển hướng tàu đi qua Mũi Hảo Vọng để né tránh khu vực nguy hiểm, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian vận chuyển hàng hóa toàn cầu.

Một bước ngoặt cần được theo dõi thận trọng

Nhìn chung, việc cả Mỹ và Iran cùng tạm dừng các hành động quân sự sau gần hai tuần leo thang liên tục là một tín hiệu tích cực hiếm hoi trong bối cảnh xung đột đã kéo dài gần năm tháng. Tuy nhiên, với việc quân đội Mỹ vẫn duy trì các phương án tác chiến dự phòng và những bất đồng gốc rễ vẫn còn nguyên vẹn, giới quan sát cho rằng khoảng lặng hiện tại nhiều khả năng sẽ mong manh và dễ bị phá vỡ nếu các cuộc đàm phán tại Oman không đạt được tiến triển cụ thể trong thời gian tới.

Nguồn: CBS