Xung đột Mỹ - Iran bước sang giai đoạn nguy hiểm hơn khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia tại Biển Đỏ, mở ra một mặt trận mới bên cạnh các cuộc giao tranh kéo dài nhiều tháng qua tại eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump đáp trả bằng loạt cảnh báo cứng rắn nhất từ trước đến nay, trong khi Iran tuyên bố sẽ trả đũa nếu Washington hành động.

Houthi mở mặt trận mới, tấn công tàu Saudi Arabia

Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào hai tàu chở dầu của Saudi Arabia đang di chuyển qua Biển Đỏ. Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) xác nhận một tàu đã bị trúng một vật thể chưa xác định ngoài khơi khu vực Al Shuqaiq của Saudi Arabia, gây ra hỏa hoạn trên tàu nhưng chưa ghi nhận thương vong. Đây là bước leo thang tiếp theo sau khi Houthi tuyên bố áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia từ đầu tuần này.

Diễn biến này khiến giới quan sát đặc biệt lo ngại, bởi Saudi Arabia trước đó đã dựa vào tuyến đường ống Đông - Tây để vòng qua eo biển Hormuz, xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ như một phương án dự phòng an toàn hơn. Giờ đây, khi cả hai tuyến hàng hải chiến lược - Hormuz và Biển Đỏ - đều tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn cùng lúc, phạm vi và mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột đã vượt ra ngoài khuôn khổ đối đầu song phương Mỹ - Iran ban đầu.

Ông Trump: Mỗi lần Iran tấn công tàu, Mỹ sẽ phá hủy một cây cầu hoặc nhà máy điện

Phản ứng trước vụ tấn công, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng kể từ thời điểm này, mỗi khi Iran nổ súng nhằm vào một tàu tại eo biển Hormuz - dù bằng tên lửa, rocket, thiết bị bay không người lái hay bất kỳ loại vũ khí nào - Mỹ sẽ ném bom phá hủy một cây cầu hoặc một nhà máy điện của Iran, kể cả những mục tiêu nằm gần hoặc ngay trong thủ đô Tehran. Đây được xem là bước leo thang rõ rệt trong cách tiếp cận của Washington, chuyển từ các đợt không kích nhắm vào mục tiêu quân sự cụ thể sang đe dọa nhắm thẳng vào hạ tầng dân sự - quân sự lưỡng dụng.

Ông Trump cũng cảnh báo sẽ áp đặt "trừng phạt quân sự lớn" nếu Houthi tiếp tục tấn công tàu thương mại tại Biển Đỏ, đồng thời tiết lộ với báo giới rằng ông đang cân nhắc một "cuộc tấn công quy mô lớn" nhằm vào Iran. Những phát ngôn này đánh dấu giọng điệu cứng rắn nhất từ phía Nhà Trắng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa hai nước sụp đổ.

Iran cảnh báo trả đũa, khả năng leo thang trên bộ gia tăng

Đáp lại loạt đe dọa từ Washington, Iran tuyên bố sẽ trả đũa nhằm vào các cơ sở hạ tầng và tài sản năng lượng có liên hệ với Mỹ trên khắp khu vực nếu các cuộc tấn công như lời ông Trump cảnh báo thực sự xảy ra. Giới phân tích khu vực nhận định lời qua tiếng lại ngày càng gay gắt giữa hai bên cho thấy thỏa thuận ngừng bắn tạm thời đạt được hồi tháng trước gần như đã sụp đổ hoàn toàn, và khả năng xung đột leo thang thành đối đầu trên bộ đang gia tăng theo từng ngày.

Góp thêm vào bức tranh bất ổn khu vực, Kazakhstan cũng vừa thông báo tạm dừng xuất khẩu dầu thô qua cảng cuối của tuyến đường ống Caspian Pipeline Consortium (CPC) sau các vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái nhằm vào cơ sở này - cho thấy rủi ro an ninh năng lượng hiện không chỉ giới hạn ở khu vực Vịnh Ba Tư mà đang lan rộng sang các tuyến cung ứng dầu mỏ khác trên thế giới.

Nguy cơ một cuộc xung đột không còn giới hạn

Từ một cuộc đối đầu ban đầu chủ yếu xoay quanh quyền kiểm soát eo biển Hormuz, xung đột Mỹ - Iran giờ đây đã mở rộng ra ít nhất ba mặt trận cùng lúc: các cuộc không kích trực tiếp giữa Mỹ và Iran, các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào tàu Saudi Arabia tại Biển Đỏ, và nguy cơ gián đoạn tại các tuyến năng lượng khác như CPC. Với việc cả hai bên đều đưa ra những lời đe dọa cứng rắn chưa từng có trong những ngày gần đây, giới quan sát cho rằng khả năng các bên quay lại bàn đàm phán trong ngắn hạn là rất thấp, trong khi rủi ro một sự cố tính toán sai lầm dẫn đến leo thang ngoài tầm kiểm soát đang ngày càng lớn.

Nguồn: CNBC