Washington và Tehran được cho là đang tiến gần một thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại eo biển Hormuz, có thể công bố ngay trong ngày 5/8. Tuy nhiên, cùng lúc đó, Iran tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn nhất kể từ đầu xung đột.

Mỹ nói thỏa thuận có thể hoàn tất trong hôm nay hoặc ngày mai

Trả lời phỏng vấn CNBC sáng 4/8, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington đang đàm phán với Iran và có khả năng sẽ đạt được thỏa thuận ngay hôm nay hoặc ngày mai để mở eo biển Hormuz, hướng tới một trạng thái bình thường hơn của cuộc xung đột. Khi được hỏi liệu Iran có được phép thu phí tàu qua eo biển hay không, ông Bessent chỉ đáp rằng thỏa thuận sẽ đảm bảo quyền tự do đi lại.

Tổng thống Donald Trump cũng khẳng định eo biển Hormuz có thể mở lại ngay trong ngày mai, đồng thời tuyên bố Iran sẽ không được phép thu phí qua tuyến đường chiến lược này - một điểm khác với phát biểu có phần mập mờ hơn của ông Bessent.

Cấu trúc thỏa thuận theo hãng tin AP: Iran và Oman phân chia luồng tàu ra vào

Theo hãng tin AP, thỏa thuận đang được thảo luận sẽ quy định tàu đi vào Vịnh Ba Tư qua tuyến đường do Iran kiểm soát, còn tàu đi ra sẽ qua tuyến đường do Oman kiểm soát. Hãng tin Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, dẫn nguồn từ Axios, cho biết đây được xem là một cơ chế tạm thời, với mục tiêu khôi phục lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran và mở đường cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran sau đó.

Iran công khai bác bỏ đang đàm phán trực tiếp, cảnh báo nguy cơ xung đột lớn

Trái với kỳ vọng lạc quan từ phía Mỹ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, ngày 5/8 tái khẳng định eo biển Hormuz sẽ tiếp tục đóng cửa trước các điều kiện mà Tehran phản đối, đồng thời phủ nhận việc đang đàm phán trực tiếp với Mỹ ngoài các trao đổi với Oman về tuyến vận tải tạm thời. Iran cũng bác bỏ thông tin cho rằng Tehran đã chấp nhận một đề xuất do Qatar làm trung gian để khôi phục hoạt động Hormuz.

Đáng chú ý hơn, một quan chức Iran, ông Rezaei, cảnh báo các động thái gần đây của Tổng thống Trump có thể "châm ngòi cho Thế chiến III", đồng thời tuyên bố Tehran sẽ tấn công bất kỳ tàu chiến Mỹ nào tìm cách áp đặt tuyến hàng hải mới hoặc duy trì phong tỏa tại Hormuz. Về phía Mỹ, ông Trump cũng cảnh báo sẽ tấn công Iran nếu Tehran không sớm mở lại eo biển này.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Khoảng cách giữa phát biểu lạc quan của giới chức Mỹ và các tuyên bố cứng rắn công khai từ Iran cho thấy thỏa thuận, nếu có, vẫn có thể thay đổi hoặc trì hoãn vào phút chót. Diễn biến cần theo dõi trong hôm nay là liệu thông báo chính thức có được đưa ra như phía Mỹ kỳ vọng hay không, và nếu có, các điều khoản cụ thể về quyền kiểm soát tuyến hàng hải cũng như quyền thu phí sẽ được công bố ra sao.

Nguồn: VnExpress