Mô hình chữ nhật (Rectangle Pattern) là một mẫu hình giá quen thuộc trong phân tích kỹ thuật, phản ánh giai đoạn thị trường tích lũy trước khi tiếp diễn xu hướng hoặc đảo chiều. Việc hiểu rõ mô hình chữ nhật, cách nhận diện cũng như phương pháp giao dịch sẽ giúp nhà đầu tư nâng cao hiệu quả khi tham gia thị trường.

Mô hình hình chữ nhật (Rectangle) là gì?

Mô hình chữ nhật (Rectangle Pattern) là mẫu hình được hình thành khi giá dao động trong một vùng giới hạn bởi hai đường song song gồm kháng cự phía trên và hỗ trợ phía dưới.

Trong giai đoạn này, phe mua và phe bán liên tục cạnh tranh nhưng chưa bên nào đủ sức tạo ra một cú bứt phá rõ ràng. Giá thường nhiều lần kiểm tra cả vùng hỗ trợ lẫn kháng cự trước khi phá vỡ một trong hai ngưỡng và di chuyển theo hướng breakout.

Một mẫu hình chữ nhật chỉ được xem là hoàn thiện khi giá vượt qua đường hỗ trợ hoặc kháng cự. Tuy nhiên, trên thực tế cũng có nhiều trường hợp sau khi breakout, giá sẽ quay lại retest vùng vừa phá vỡ rồi mới tiếp tục xu hướng mạnh hơn.

Đặc điểm và cấu tạo của mô hình chữ nhật

Mô hình chữ nhật rectangle có một số đặc điểm nhận biết như sau:

• Mô hình có hình dạng khá giống giai đoạn thị trường đi ngang (Sideway) nhưng thời gian hình thành ngắn hơn.

• Giá luôn dao động trong phạm vi giữa vùng hỗ trợ và kháng cự của mô hình.

• Mô hình có thể xuất hiện sau cả một xu hướng tăng hoặc một xu hướng giảm.

Về cấu tạo, mô hình bao gồm các thành phần chính:

• Đường kháng cự.

• Đường hỗ trợ.

• Các đỉnh và đáy liên tục dao động trong vùng giới hạn bởi hai đường hỗ trợ và kháng cự.

Các loại mô hình chữ nhật

Mô hình chữ nhật tăng

Mô hình chữ nhật tăng (Bullish Rectangle) thường xuất hiện khi xu hướng tăng vẫn còn mạnh. Sau khi gặp vùng kháng cự đáng kể, giá bước vào giai đoạn điều chỉnh và dao động trong phạm vi giữa hai đường hỗ trợ và kháng cự song song.

Trong quá trình này, giá nhiều lần kiểm tra cả hai vùng trước khi vượt lên trên kháng cự để tiếp tục xu hướng tăng. Một số trường hợp, giá sẽ quay lại retest vùng kháng cự vừa phá rồi mới tăng tiếp.

Theo nghiên cứu của Kirkpatrick C.D và Dahlquist J.R, nếu mô hình hình chữ nhật xuất hiện sau xu hướng tăng thì khoảng 68% trường hợp giá sẽ breakout theo hướng đi lên, trong khi khoảng 32% còn lại sẽ phá vỡ theo hướng giảm. Điều đó cho thấy bullish rectangle vẫn có khả năng đảo chiều và không phải lúc nào cũng tiếp diễn xu hướng tăng.

Mô hình chữ nhật giảm

Mô hình chữ nhật giảm (Bearish Rectangle) thường hình thành trong một xu hướng giảm mạnh khi giá liên tục tạo các đáy thấp hơn.

Sau đó, giá dao động trong vùng hỗ trợ và kháng cự song song, nhiều lần kiểm tra hai vùng này trước khi phá vỡ hỗ trợ để tiếp tục xu hướng giảm. Trong một số trường hợp, giá cũng có thể retest vùng hỗ trợ vừa bị phá rồi mới tiếp tục đi xuống.

Đối với bearish rectangle, xác suất giá tiếp tục giảm khoảng 55%, trong khi xác suất tăng trở lại khoảng 45%. Hai tỷ lệ này không chênh lệch quá lớn nên nhà đầu tư vẫn cần thêm tín hiệu xác nhận trước khi giao dịch.

Cách giao dịch với mô hình chữ nhật

Một điểm dễ gây nhầm lẫn là mô hình chữ nhật có thể xuất hiện tại vùng đỉnh của xu hướng tăng hoặc vùng đáy của xu hướng giảm. Vì vậy, nhà đầu tư cần xác định đúng loại mô hình trước khi vào lệnh.

• Với mô hình chữ nhật tăng, ưu tiên mở lệnh Buy theo xu hướng.

• Với mô hình chữ nhật giảm, lệnh Sell thường là lựa chọn an toàn hơn.

Bước 1: Xác nhận xu hướng và nhận diện mô hình

Trước tiên, cần xác định xu hướng trước đó là tăng hay giảm và đánh giá xem xu hướng đó còn đủ mạnh hay không. Có thể sử dụng trendline, kênh giá, vùng hỗ trợ - kháng cự hoặc phân tích trên khung thời gian lớn để xác nhận.

Sau đó, phân loại mô hình là tăng hay giảm và kiên nhẫn chờ giá breakout khỏi mô hình trước khi giao dịch.

Bước 2: Vào lệnh

Tương tự nhiều mô hình giá khác, nhà giao dịch có thể lựa chọn vào lệnh ngay khi giá breakout, chờ giá retest hoặc giao dịch ngay trong vùng dao động của mô hình.

Cách 1: Giao dịch khi giá breakout khỏi mô hình

• Đối với mô hình chữ nhật tăng

• Điểm vào lệnh: Mở lệnh Buy tại giá đóng cửa của cây nến tăng phá vỡ vùng kháng cự.

• Cắt lỗ: Đặt dưới đường hỗ trợ vài pip.

• Chốt lời: Khoảng cách từ điểm vào lệnh bằng chiều rộng của mô hình chữ nhật (khoảng cách giữa kháng cự và hỗ trợ).

• Đối với mô hình chữ nhật giảm

• Điểm vào lệnh: Mở lệnh Sell tại giá đóng cửa của cây nến giảm phá vỡ vùng hỗ trợ.

• Cắt lỗ: Đặt phía trên đường kháng cự vài pip.

• Chốt lời: Mục tiêu lợi nhuận bằng chiều rộng của mô hình tính từ điểm breakout.

Cách 2: Giao dịch khi giá quay lại retest

Phương pháp này có mức độ an toàn cao hơn vì hạn chế được các tín hiệu phá vỡ giả.

• Đối với mô hình chữ nhật tăng

• Điểm vào lệnh: Buy khi giá quay lại kiểm tra vùng kháng cự đã bị phá vỡ.

• Cắt lỗ: Đặt dưới đường hỗ trợ vài pip.

• Chốt lời: Mục tiêu bằng chiều rộng của mô hình.

• Đối với mô hình chữ nhật giảm

• Điểm vào lệnh: Sell khi giá retest vùng hỗ trợ đã bị phá.

• Cắt lỗ: Đặt phía trên đường kháng cự vài pip.

• Chốt lời: Khoảng cách từ điểm vào lệnh bằng chiều rộng của mô hình.

Cách 3: Giao dịch bên trong mô hình chữ nhật

Chiến lược này phù hợp với những trader thích giao dịch ngắn hạn và chấp nhận mức rủi ro cao hơn.

• Mở lệnh Buy khi giá chạm vùng hỗ trợ, đặt cắt lỗ dưới hỗ trợ và chốt lời tại kháng cự.

• Mở lệnh Sell khi giá chạm vùng kháng cự, đặt cắt lỗ phía trên kháng cự và chốt lời tại vùng hỗ trợ.

Lưu ý, chỉ nên áp dụng cách giao dịch này khi biên độ dao động của hình chữ nhật đủ lớn. Nếu vùng dao động quá hẹp thì rủi ro sẽ tăng lên đáng kể và không nên thực hiện giao dịch.

Kết luận

Mô hình chữ nhật là mô hình giá giúp nhà đầu tư nhận biết giai đoạn tích lũy của thị trường trước khi xảy ra một cú bứt phá mới. Việc phân biệt chính xác mô hình chữ nhật tăng, mô hình chữ nhật giảm, đồng thời lựa chọn phương pháp giao dịch phù hợp như breakout, retest hoặc giao dịch trong vùng tích lũy sẽ giúp nâng cao xác suất thành công. Dù vậy, nhà đầu tư vẫn nên kết hợp mô hình với các chỉ báo kỹ thuật khác để tăng độ tin cậy của tín hiệu giao dịch.

Nếu bạn muốn biết thêm nhiều kiến thức đầu tư, đặc biệt là về thị trường hàng hóa phái sinh, hãy liên hệ VnCommodities để được hỗ trợ và tư vấn chi tiết.