Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 902.000 tấn cà phê, giảm 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Dự kiến, lượng xuất khẩu sẽ tiếp tục giảm cho đến cuối tháng 9.

Theo số liệu từ Tổng Cục Thống kê, trong tháng 6, Việt Nam chỉ xuất khẩu 85.000 tấn cà phê, tương đương 60% so với cùng kỳ năm 2023. Nguyên nhân dẫn đến sự giảm sút này là gì?

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Việt Nam, cho biết trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 900.000 tấn cà phê với kim ngạch đạt 3,2 tỷ USD. Mặc dù sản lượng xuất khẩu giảm từ 8 - 9% so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch lại tăng hơn 40%.

Hiện nay, cà phê Việt Nam đã có mặt tại hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, và Việt Nam vẫn là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới.

Sự giảm sút trong sản lượng cà phê xuất khẩu chủ yếu là do trữ lượng thấp và nguồn cung không còn nhiều. Ông Hải giải thích rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

Đầu tiên, biến đổi khí hậu đã gây ra hạn hán không chỉ ở Tây Nguyên, vùng trọng điểm trồng cà phê của Việt Nam, mà còn trên toàn cầu.

Thứ hai, trong những năm qua, giá cà phê rất thấp, chỉ khoảng 40.000 đồng/kg, khiến nông dân không đầu tư nhiều vào cây trồng này. Nhiều nông dân đã chuyển đổi diện tích cây cà phê sang trồng các loại cây khác có hiệu quả kinh tế cao hơn như sầu riêng, bơ, và chanh dây. Đây là một trong những yếu tố làm giảm sản lượng cà phê thu hoạch.

Ngoài ra, một số diện tích trồng cà phê đã già cỗi và chưa được tái canh, ảnh hưởng lớn đến sản lượng.

Theo ông Hải, giá cà phê trong thời gian qua đã có thời điểm đạt hơn 120.000 đồng/kg, cao gấp ba lần so với trước đây, khiến các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này phải huy động lượng vốn rất lớn.

Dù đã vay vốn và chịu lãi suất để mua hàng, các doanh nghiệp vẫn không gom đủ cà phê do niên vụ vừa qua người dân đã bán hết. Hiện tại, vụ cà phê mới phải đến tháng 10, tháng 11 mới bắt đầu thu hoạch, dẫn đến nguồn hàng để doanh nghiệp thu mua xuất khẩu rất hạn chế.

"Với nguồn cung cà phê thiếu hụt, trong khi các nhà đầu cơ bắt đầu tích trữ hàng, giá cà phê dự báo sẽ tiếp tục tăng cao," ông Hải dự báo thêm.

Ông Lưu Trung Nghĩa, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai, cho biết tỉnh này có khoảng 97.000 - 98.000 ha cà phê. Tỉnh quy hoạch giữ diện tích ở mức 100.000 ha và tập trung vào nâng cao năng suất, chất lượng. Hiện tại, trữ lượng cà phê trong tỉnh không còn nhiều vì khi giá cà phê đạt 85.000 - 90.000 đồng/kg, người dân đã bán gần hết để hưởng lãi và giảm rủi ro.

Dự báo trong năm 2024, ngành cà phê Việt Nam sẽ tiếp tục hưởng lợi nhờ giá cà phê Robusta duy trì ở mức cao, thậm chí có thể đạt đỉnh do lo ngại thiếu hụt nguồn cung.

Theo báo cáo của Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), diện tích cà phê cả nước là 709.041 ha, với năng suất đạt 29,8 tạ/ha; tổng sản lượng đạt 1.953.990 tấn cà phê nhân.

"Do hạn hán và sâu bệnh ở các vùng trồng cà phê lớn, sản lượng cà phê niên vụ 2023 - 2024 ước giảm 20% so với niên vụ trước, xuống còn 1,47 triệu tấn, mức thấp nhất trong 4 năm, làm giảm mạnh nguồn cung cà phê Robusta trên thị trường thế giới," ông Nguyễn Như Cường, Cục trưởng Cục Trồng trọt, cho biết.

Dù trữ lượng không còn nhiều, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dự tính kim ngạch xuất khẩu cà phê trong năm nay có thể đạt trên 5 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử.

Tham khảo nguồn: CafeF