Thị trường bạc vừa trải qua một cú sụp đổ gây sốc: giá giảm tới 32% chỉ trong một ngày, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 1980. Chỉ trong vòng hai ngày, ước tính 2,5 nghìn tỷ USD giá trị đã bị thổi bay khỏi thị trường bạc toàn cầu. Ngay lập tức, một cái tên được nhắc đến rất nhiều: JPMorgan.

Điều này không phải ngẫu nhiên. JPMorgan từng bị Bộ Tư pháp Hoa Kỳ và CFTC phạt 920 triệu USD vì thao túng giá vàng và bạc trong giai đoạn 2008–2016. Vụ việc đó liên quan đến hàng trăm nghìn lệnh giả (spoofing) nhằm đẩy giá theo hướng có lợi trước khi hủy lệnh. Một số trader của ngân hàng này thậm chí đã bị kết án hình sự. Đây là sự thật đã được ghi nhận, không phải thuyết âm mưu.

Vậy chuyện gì đang xảy ra với thị trường bạc hiện tại?

Phần lớn giao dịch bạc ngày nay không liên quan đến bạc vật chất, mà diễn ra trên thị trường hợp đồng tương lai. Với mỗi 1 ounce bạc thật, có thể tồn tại hàng trăm ounce “bạc giấy” được giao dịch. JPMorgan là một trong những tổ chức lớn nhất trên COMEX, vừa tham gia mạnh ở thị trường giấy, vừa nắm giữ lượng bạc vật chất đăng ký và đủ điều kiện thuộc hàng lớn nhất.

Câu hỏi then chốt là: Ai thực sự hưởng lợi khi giá sụp đổ trong một thị trường đòn bẩy cao?
Không phải nhà đầu tư nhỏ lẻ.
Không phải các quỹ dùng đòn bẩy.
Mà là những tổ chức có đủ tiền mặt để chịu được margin call và mua vào khi người khác buộc phải bán.

Trước cú sập, giá bạc đã tăng rất nhanh, kéo theo làn sóng mua bằng tiền vay. Khi giá quay đầu, các sàn giao dịch đồng loạt tăng yêu cầu ký quỹ, buộc nhiều trader phải đóng vị thế trong hoảng loạn. Đây chính là chất xúc tác tạo ra bán tháo dây chuyền.

Trong bối cảnh đó, JPMorgan có lợi thế rõ ràng:

1. Mua lại hợp đồng tương lai ở mức giá thấp hơn, khóa lợi nhuận trên giấy.

2. Nhận bạc vật chất thông qua giao hàng COMEX khi giá bị đè xuống.

3. Ít chịu áp lực ký quỹ, vì bảng cân đối kế toán quá lớn.

Dữ liệu giao hàng COMEX cho thấy JPMorgan đã phát hành 633 hợp đồng bạc tháng 2 đúng thời điểm thị trường sụp đổ – điều này đồng nghĩa với việc họ ở vị thế bán khống. Nhiều người đặt nghi vấn rằng JPMorgan đã mở short gần vùng đỉnh ~120 USD và đóng quanh ~78 USD, thu lợi lớn trong khi thị trường bị thanh lý hàng loạt.

Đáng chú ý hơn, trong khi giá bạc “giấy” tại Mỹ sụp đổ, giá bạc vật chất tại Thượng Hải vẫn giao dịch cao hơn đáng kể. Điều đó cho thấy nhu cầu vật chất không hề biến mất – chỉ có thị trường giấy là sụp đổ.

Không cần khẳng định JPMorgan đã “lên kế hoạch” cho cú sập để thấy vấn đề. Bản thân cấu trúc thị trường đã cho phép những người chơi lớn nhất hưởng lợi khi biến động bùng nổ. Và khi một tổ chức từng có tiền sử thao túng bạc đã được chứng minh, việc đặt câu hỏi là hoàn toàn chính đáng.

Bạn nghĩ đây chỉ là trùng hợp… hay là một kịch bản quen thuộc lặp lại?