Thị trường hàng hóa đang đứng trước những biến động lớn do cộng hưởng từ căng thẳng địa chính trị Mỹ - Iran, khiến giá dầu thô duy trì "phụ phí chiến tranh" khoảng 7 USD/thùng và thúc đẩy tâm lý né tránh rủi ro. Tại Mỹ, dù tỷ lệ tiết kiệm cá nhân rơi xuống mức thấp kỷ lục 3,6%, nền kinh tế vẫn cho thấy tín hiệu cải thiện nhẹ, hỗ trợ triển vọng tiêu dùng. Đối với nhóm nông sản, giá Ngô dự kiến có nhịp điều chỉnh kỹ thuật vào đầu tháng 3 trước khi bước vào chu kỳ tăng giá mùa Xuân do diện tích gieo trồng giảm và rủi ro hạn hán tại các bang trọng điểm. Trong khi đó, mặt hàng Ca cao sau đợt bán tháo mạnh từ đầu năm hiện đã rơi xuống vùng đáy dài hạn (3.000 USD/tấn), mở ra cơ hội phục hồi khi các quốc gia Tây Phi điều chỉnh giá thu mua để kích cầu thương mại.

THỊ TRƯỜNG HÀNG HOÁ

Ở chiều hướng tích cực của bức tranh kinh tế, các số liệu mới công bố cho thấy nền kinh tế Mỹ đã ghi nhận những tín hiệu cải thiện nhẹ. Tuy nhiên, tâm lý lạc quan vĩ mô có thể sớm bị lu mờ trong tuần tới nếu Mỹ tiến hành tấn công Iran. Washington đang phát đi tín hiệu cứng rắn khi triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn nhất kể từ năm 2003 quanh eo biển Hormuz. Dù vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Geneva kết thúc với một “thỏa thuận chung”, Mỹ dường như sẵn sàng đẩy thế bế tắc tới điểm quyết định bằng hành động quân sự. Giá dầu thô toàn cầu vì vậy đã phản ánh một mức “phụ phí chiến tranh” ước tính khoảng 7 USD/thùng. Xét đến cách tiếp cận của Tổng thống Trump trong cuộc tấn công các cơ sở hạt nhân Iran năm ngoái, cùng tình trạng bất ổn trong nước và sự tập trung quân sự quy mô lớn quanh Iran, nguy cơ xảy ra một hình thức tấn công là không thể loại trừ.

Tổng thống Trump không thực sự kỳ vọng vào một thỏa thuận hòa bình, khi Iran nhiều lần không nhượng bộ về chương trình hạt nhân, còn giới lãnh đạo nước này bị ràng buộc bởi mục tiêu duy trì quyền kiểm soát tôn giáo tuyệt đối. Một số nguồn tin cho rằng nếu xảy ra tấn công, quá trình này có thể kéo dài “vài tuần”, nhưng nhận định khá lạc quan. Mỹ đã cho thấy năng lực tấn công chính xác qua việc phá hủy các cơ sở hạt nhân của Iran, phản ánh khả năng tình báo thực địa đáng kể. Trước đây, học thuyết quân sự của Mỹ tại Trung Đông thường tập trung vào “đầu rắn” - tức nhắm vào giới lãnh đạo, đồng thời nỗ lực hạn chế tối đa thiệt hại ngoài ý muốn đối với dân thường Iran.

Dù Tổng thống Trump có thể chưa tính hết tác động của chu kỳ tin tức đối với các tuyên bố chính sách, vẫn có khả năng ông sẽ chờ đến sau Thế vận hội Mùa đông mới hành động. Kịch bản tích cực là các bên giữ được sự kiềm chế, đà tăng giá dầu hiện tại đảo chiều và căng thẳng địa chính trị – kinh tế hạ nhiệt. Tuy nhiên, khả năng cao môi trường “né tránh rủi ro” sẽ chiếm ưu thế, đẩy giá dầu thô, vàng, bạc và đồng USD tiếp tục đi lên, trong khi thị trường cổ phiếu đối mặt với áp lực bán đáng kể.

Quan điểm dự báo

TỶ LỆ TIẾT KIỆM CÁ NHÂN RƠI XUỐNG MỨC THẤP NHẤT TRONG BA NĂM

Báo cáo Thu nhập & Chi tiêu Cá nhân tháng 12 công bố hôm thứ Sáu nổi bật với mức chi tiêu tiêu dùng cá nhân lõi cao hơn kỳ vọng, đây là một trong những thước đo lạm phát được Cục Dự trữ Liên bang Mỹ ưa dùng. Báo cáo cũng cho thấy mức Tiết kiệm Cá nhân tháng 12 đạt 830,8 tỷ USD, thấp nhất kể từ tháng 12/2022. Tỷ lệ tiết kiệm cá nhân trên thu nhập khả dụng chỉ đạt 3,6%, mức thấp nhất kể từ tháng 10/2022.

Sáu tháng gần đây (từ tháng 7 đến tháng 12), mức Tiết kiệm Cá nhân đều dưới 1.000 tỷ USD, và tỷ lệ tiết kiệm trên thu nhập khả dụng giảm từ 4,3% vào tháng 7 xuống còn 3,6%. Trong khi đó, chi tiêu tiêu dùng cá nhân tăng đối với hàng hóa không lâu bền (như nhu yếu phẩm) và dịch vụ (đặc biệt là y tế). Đồng thời, nợ tiêu dùng quay vòng ở mức gần kỷ lục đã khiến chi phí lãi vay cá nhân tăng lên, qua đó khiến khoản tiết kiệm của nhiều hộ gia đình giảm.

Tuy vậy, xu hướng gần đây cho thấy thu nhập khả dụng tăng lên trong khi tỷ lệ tiết kiệm giảm, qua đó củng cố sắc thái tích cực của số liệu tháng 12. Từ khi Cục Cố vấn Kinh tế bắt đầu công bố dữ liệu, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân trên thu nhập khả dụng thường duy trì ở mức thấp trong các giai đoạn kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh. Diễn biến tháng 12 cho thấy nền kinh tế đang cải thiện, yếu tố có thể hỗ trợ thị trường chứng khoán Mỹ và nhiều loại hàng hóa trong năm nay.

Tỷ lệ tiết kiệm giảm cũng có thể được nhìn nhận theo hướng tích cực, phản ánh niềm tin vào triển vọng kinh tế Mỹ đang cải thiện và có thể hỗ trợ tâm lý ưa rủi ro phục hồi trong những tháng tới. Ngược lại, khi người tiêu dùng lo ngại về an ninh việc làm hoặc các chi phí sắp tới, họ thường tăng cường tiết kiệm. Xu hướng này nếu kéo dài sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa tiêu cực lên nền kinh tế, qua đó làm suy yếu triển vọng tăng trưởng trong tương lai.

NHỊP ĐIỀU CHỈNH ĐẦU THÁNG 3 CỦA GIÁ NGÔ CÓ THỂ MỞ ĐƯỜNG CHO ĐÀ TĂNG TRONG MÙA XUÂN

Hợp đồng tương lai ngô đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mang tính chu kỳ trước Ngày Thông báo Giao hàng đầu tiên của hợp đồng tháng 3. Việc giá suy yếu theo mùa trong tuần đầu tháng 3 không phải là điều bất thường. Hoạt động đảo vị thế và quản lý danh mục của các doanh nghiệp thương mại thường gây áp lực lên các hợp đồng kỳ hạn gần trong thời điểm này hằng năm.

Tuy nhiên, diễn biến hiện tại ngày càng cho thấy đây chỉ là một nhịp điều chỉnh tạm thời hơn là khởi đầu của xu hướng giảm, khi các yếu tố cơ bản nền tảng đã âm thầm chuyển sang trạng thái hỗ trợ. Các nhà phân tích cho rằng đợt điều chỉnh trong 1–2 tuần tới có thể mở ra cơ hội mua đầu cơ, hướng tới một đợt tăng giá trong mùa xuân – hè.

Diễn đàn Triển vọng của USDA tuần này đã cung cấp tín hiệu quan trọng đầu tiên. Bảng cân đối cung – cầu niên vụ 2026/27 mang sắc thái tích cực hơn, với diện tích gieo trồng dự kiến giảm 4,8 triệu mẫu so với cùng kỳ năm trước (thấp hơn kỳ vọng 1 triệu mẫu), năng suất giảm 3,5 giạ/mẫu, và tồn kho cuối kỳ được dự báo giảm 180 triệu giạ xuống còn 1,837 tỷ giạ.

Mặc dù các ước tính tại diễn đàn triển vọng chỉ là cái nhìn ban đầu về vụ mùa mới và chắc chắn sẽ còn được điều chỉnh trong mùa vụ, nhưng xu hướng của các con số này là yếu tố quan trọng. Kịch bản cơ sở hiện nghiêng về nguồn cung thắt chặt hơn thay vì dư thừa gia tăng, qua đó Hợp đồng tương lai ngô đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mang tính chu kỳ trước Ngày Thông báo Giao hàng đầu tiên của hợp đồng tháng 3. Việc giá suy yếu theo mùa trong tuần đầu tháng 3 không phải là điều bất thường. Hoạt động đảo vị thế và quản lý danh mục của các doanh nghiệp thương mại thường gây áp lực lên các hợp đồng kỳ hạn gần trong thời điểm này hằng năm.

Tuy nhiên, diễn biến hiện tại ngày càng cho thấy đây chỉ là một nhịp điều chỉnh tạm thời hơn là khởi đầu của xu hướng giảm, khi các yếu tố cơ bản nền tảng đã âm thầm chuyển sang trạng thái hỗ trợ. Các nhà phân tích cho rằng đợt điều chỉnh trong 1–2 tuần tới có thể mở ra cơ hội mua đầu cơ, hướng tới một đợt tăng giá trong mùa xuân – hè.

Diễn đàn Triển vọng của USDA tuần này đã cung cấp tín hiệu quan trọng đầu tiên. Bảng cân đối cung – cầu niên vụ 2026/27 mang sắc thái tích cực hơn, với diện tích gieo trồng dự kiến giảm 4,8 triệu mẫu so với cùng kỳ năm trước (thấp hơn kỳ vọng 1 triệu mẫu), năng suất giảm 3,5 giạ/mẫu, và tồn kho cuối kỳ được dự báo giảm 180 triệu giạ xuống còn 1,837 tỷ giạ.

Mặc dù các ước tính tại diễn đàn triển vọng chỉ là cái nhìn ban đầu về vụ mùa mới và chắc chắn sẽ còn được điều chỉnh trong mùa vụ, nhưng xu hướng của các con số này là yếu tố quan trọng. Kịch bản cơ sở hiện nghiêng về nguồn cung thắt chặt hơn thay vì dư thừa gia tăng, qua đó làm giảm đáng kể rào cản cho một đợt tăng giá trong mùa xuân. Bên cạnh đó, trong 7 trên 10 năm gần đây, tồn kho cuối kỳ thực tế của Mỹ đều thấp hơn so với ước tính ban đầu của diễn đàn triển vọng.

Bảng Cung – Cầu Ngô Mỹ (USDA) Niên vụ 2019/20 – 2026/27

Sản lượng ngô Mỹ (tỷ giạ) giai đoạn 2006–2026

(2026: Ước tính tại Diễn đàn Triển vọng USDA)

Yếu tố thời tiết cũng sắp quay lại chi phối thị trường. Vụ ngô chính của Brazil đang bước vào giai đoạn “nhạy cảm”, và diễn biến thời tiết từ nay đến hết tháng 5 sẽ quyết định liệu nguồn cung ngô toàn cầu ở trạng thái dồi dào hay thắt chặt. Đồng thời, điều này cũng ảnh hưởng đến mức độ cạnh tranh xuất khẩu trong mùa hè – thu giữa Mỹ và Brazil.

Trong khi đó, triển vọng gieo trồng tại Mỹ chưa thực sự thuận lợi. Nhiều khu vực như Iowa, Illinois, Indiana, Nebraska và vùng Đông Nam cần được bổ sung độ ẩm đất đáng kể trước khi bước vào gieo trồng vụ xuân. Nếu không, thị trường sẽ nhanh chóng phản ánh “phí bảo hiểm thời tiết” vào giá.

Giá ngô Argentina giảm đang làm suy yếu lợi thế xuất khẩu của Mỹ. Dù đây là yếu tố cần lưu ý, Mỹ và Brazil vẫn chiếm phần lớn thị phần xuất khẩu ngô toàn cầu. Quan trọng hơn, chênh lệch giá giữa ngô Mỹ và ngô Trung Quốc đang nới rộng. Diễn biến tương tự từng xảy ra trong niên vụ 2013/14 và 2020/21, trước khi Trung Quốc đẩy mạnh mua ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi từ Mỹ. Dù biên lợi nhuận ngành chăn nuôi heo hiện đã cải thiện so với các năm trước, cuộc gặp Trump–Tập dự kiến vào đầu tháng 4 có thể thúc đẩy các thương vụ mua mang tính thiện chí ngay trong nửa cuối tháng 3.

Hiện các quỹ đầu cơ đang nắm giữ vị thế bán ròng nhẹ đối với ngô và thị trường chưa phản ánh yếu tố “phí bảo hiểm thời tiết”. Nếu dự báo thời tiết bắt đầu kích hoạt lực mua phòng ngừa rủi ro, các quỹ không chỉ đóng vị thế bán mà còn có thể chuyển sang xây dựng vị thế mua ròng khi các tín hiệu kỹ thuật cải thiện. 

Một yếu tố hỗ trợ khác là đà tăng ấn tượng của lúa mì gần đây, diễn ra bất chấp nguồn cung toàn cầu dồi dào, qua đó làm giảm khả năng lúa mì thay thế ngô trong khẩu phần thức ăn chăn nuôi.

Kết luận: Nhịp điều chỉnh trước đầu tháng 3 được xem là cơ hội để gia tăng vị thế mua đầu cơ.

Bản đồ Hạn hán Hoa Kỳ và Lượng mưa tích lũy so với trung bình (cập nhật tháng 2/2026)

GIÁ CA CAO CÓ THỂ ĐÃ TIẾN GẦN VÙNG ĐÁY DÀI HẠN

Trong 14 tháng qua, thị trường ca cao đã lao dốc từ mức đỉnh kỷ lục gần 13.000 USD xuống quanh 3.000 USD trong tuần trước, mức thấp nhất kể từ tháng 6/2023. Đợt bán tháo này được nhấn mạnh khi giá ca cao đã mất 50% giá trị kể từ đầu năm đến nay. Mặc dù các yếu tố cơ bản tiêu cực đã thúc đẩy xu hướng giảm mạnh, thị trường hiện đã rơi xuống vùng giá được xem là “hấp dẫn”, và có thể phục hồi đáng kể so với mức đáy ghi nhận vào thứ Sáu.

Hơn một nửa sản lượng ca cao toàn cầu đến từ hai quốc gia: Ivory Coast và Ghana. Nhằm hỗ trợ nông dân, cả hai nước đều áp dụng mức giá thu mua tối thiểu tại nông trại đối với hạt ca cao. Khi giá hợp đồng tương lai sụt giảm mạnh, các nhà mua thương mại đã hạn chế thu mua vụ chính tại Ivory Coast và Ghana, dẫn đến lượng tồn kho ca cao tăng mạnh tại các kho cảng và tại nông trại.

Tuần trước, Ghana đã giảm 28% giá thu mua chính thức nhằm giải phóng lượng tồn kho tại kho cảng, ước tính có thể lên tới 50.000 tấn. Trong khi đó, Hội đồng Cà phê và Ca cao của Ivory Coast hiện vẫn giữ nguyên mức giá tối thiểu, nhưng dự kiến sẽ điều chỉnh giá vào đầu vụ giữa trong tháng 4 tới. Nếu cả hai quốc gia điều chỉnh giá tối thiểu về sát với mặt bằng giá quốc tế, nhu cầu mua thương mại có thể tăng mạnh, qua đó tạo động lực đáng kể cho giá hợp đồng tương lai ca cao