Lo ngại bị truy thu thuế khoán đang khiến nhiều hộ kinh doanh chần chừ trong việc kê khai doanh thu đúng thực tế. Tuy nhiên, đại diện cơ quan thuế khẳng định doanh thu kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng để truy thu thuế khoán của các năm trước, qua đó tạo sự yên tâm cho cộng đồng hộ kinh doanh khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Thông tin này được Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn nhấn mạnh tại hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững”, do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ phối hợp cùng Cục Thuế (Bộ Tài chính) và Công ty cổ phần công nghệ Sapo tổ chức ngày 12/3.

Theo ông Mai Sơn, quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (có hiệu lực từ ngày 5/3/2026) đã nêu rõ: doanh thu mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh hay truy thu thuế khoán của năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc dù doanh thu kê khai năm 2026 cao hơn nhiều so với trước đây thì cơ quan thuế cũng không căn cứ vào đó để xử lý lại nghĩa vụ thuế của năm trước.

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn khẳng định, năm 2026, dù hộ kinh doanh có kê khai doanh thu bao nhiêu thì cũng không dùng làm cơ sở để điều chỉnh, truy thu thuế khoán. Ảnh: Báo Thanh Niên

Trước đó, trong công điện chỉ đạo các cơ quan thuế địa phương chuẩn bị triển khai nghị định mới, Cục Thuế cũng khẳng định rõ nguyên tắc này nhằm tránh tình trạng hộ kinh doanh e ngại kê khai đúng doanh thu thực tế. Đồng thời, cơ quan thuế cũng cho biết sẽ không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán trước đây, trừ trường hợp phát hiện hành vi cố tình che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.

Thực tế, nỗi lo truy thu thuế vẫn đang tồn tại trong cộng đồng hộ kinh doanh. Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc cho biết nhiều hộ kinh doanh đã bày tỏ lo lắng rằng nếu kê khai đúng doanh thu thực tế, cơ quan thuế có thể căn cứ vào số liệu này để truy thu thuế các năm trước, thậm chí kéo dài tới 5–7 năm.

Tuy nhiên, ông Mai Sơn cho biết việc truy thu thuế chỉ xảy ra trong trường hợp cơ quan chức năng phát hiện hành vi trốn thuế hoặc cố tình che giấu doanh thu. Trong thực tế, một số vụ việc gần đây liên quan đến các hệ thống kinh doanh lớn đã bị truy thu thuế khoán do cơ quan chức năng xác định có hành vi vi phạm nghĩa vụ thuế từ trước.

Theo quy định, nếu doanh thu thực tế phát sinh cao hơn 50% so với mức doanh thu khoán đã đăng ký, hộ kinh doanh cần chủ động gửi tờ khai để điều chỉnh mức thuế. Trong trường hợp không thực hiện nghĩa vụ này và sau đó bị phát hiện, cơ quan chức năng có thể tiến hành truy thu theo quy định của pháp luật.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng để tạo niềm tin cho hộ kinh doanh, cần có hướng dẫn chi tiết và thống nhất hơn trong việc xác định thế nào là hành vi gian lận hoặc trốn thuế. Theo bà Nguyễn Thị Cúc, việc ban hành các hướng dẫn cụ thể, thậm chí dưới dạng thông tư liên bộ, sẽ giúp các cơ quan quản lý áp dụng thống nhất và giúp hộ kinh doanh yên tâm hơn khi kê khai doanh thu thực tế.

Trong bối cảnh ngành thuế đang thúc đẩy minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và mở rộng cơ sở thuế, việc khẳng định không truy thu dựa trên doanh thu kê khai năm 2026 được xem là bước đi quan trọng nhằm khuyến khích hộ kinh doanh tuân thủ nghĩa vụ thuế và phát triển bền vững hơn trong thời gian tới.