AI tạo sinh và làn sóng đầu tư hạ tầng mạnh mẽ

Trọng tâm của chu kỳ AI hiện nay nằm ở AI tạo sinh và các mô hình agentic, với tốc độ cải thiện năng lực suy luận rất nhanh trong khi chi phí triển khai ngày càng giảm. JPMorgan cho rằng các mô hình AI tiên tiến có thể tiệm cận trình độ con người ngay trong năm 2026.

Tiến bộ này kéo theo chu kỳ đầu tư hạ tầng quy mô lớn. Chi tiêu vốn (CAPEX) của các tập đoàn công nghệ lớn tại Mỹ được dự báo vượt 500 tỷ USD vào năm 2026, gấp hơn ba lần so với năm 2023. Hiện nay, đầu tư cho AI mới chỉ tương đương khoảng 1% GDP Mỹ – thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 2–5% GDP từng xuất hiện trong các cuộc cách mạng công nghệ trước. Điều này cho thấy dư địa mở rộng của hạ tầng AI vẫn còn rất lớn.

Đồng – “huyết mạch” không thể thay thế của trung tâm dữ liệu AI

Trong chuỗi giá trị AI, đồng giữ vai trò vật liệu cốt lõi của hạ tầng vật lý, đặc biệt tại các trung tâm dữ liệu thế hệ mới. Đồng hiện diện trong hầu hết các cấu phần quan trọng: cáp điện, thanh dẫn, máy biến áp, hệ thống phân phối điện, hệ thống làm mát và kết nối mạng – những yếu tố quyết định khả năng vận hành ổn định của AI.

Theo các ước tính trong ngành, một trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ lượng đồng cao hơn 30–50% so với trung tâm dữ liệu truyền thống, do mật độ máy chủ lớn hơn, nhu cầu điện năng cao hơn và yêu cầu dự phòng nghiêm ngặt hơn. Đáng chú ý, nhu cầu này không chỉ phát sinh trong giai đoạn xây dựng, mà còn kéo dài trong suốt vòng đời vận hành của trung tâm dữ liệu.

Khi các hyperscaler và chính phủ đẩy mạnh đầu tư AI, nhu cầu đồng vì thế tăng theo cấp số nhân – mang tính bền vững, không mang tính nhất thời.

Cú hích cầu mang tính cấu trúc, trong khi nguồn cung bị “trói chặt”

Khác với nhu cầu đồng truyền thống trong xây dựng hay bất động sản – vốn nhạy cảm với chu kỳ kinh tế – nhu cầu đồng từ AI mang tính cấu trúc và dài hạn. Việc mở rộng hạ tầng AI không phải lựa chọn mang tính chiến thuật, mà là chiến lược sống còn trong cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Trong khi đó, phía cung của thị trường đồng lại đối mặt với nhiều rào cản:

• Chất lượng quặng suy giảm tại nhiều mỏ lớn

• Chi phí khai thác và phát triển mỏ mới tăng mạnh

• Thời gian đưa một dự án đồng mới vào khai thác thường kéo dài 7–10 năm

• Rủi ro địa chính trị tại các quốc gia sản xuất chủ chốt

Sự lệch pha giữa tốc độ tăng cầu và khả năng mở rộng cung tạo ra nền tảng cho một chu kỳ giá đồng mang tính tái định giá trong trung và dài hạn.

AI có phải bong bóng? Đồng hưởng lợi ngay cả khi bong bóng chưa hình thành

JPMorgan thừa nhận các “thành phần” của bong bóng AI đang dần xuất hiện, nhưng cho rằng thị trường chưa ở giai đoạn đỉnh. Điểm khác biệt so với bong bóng dot-com là hiện nay chưa có tình trạng dư thừa công suất: tỷ lệ trống trung tâm dữ liệu ở mức thấp kỷ lục, phần lớn công suất đang xây dựng đã được thuê trước, và nhu cầu thực tế từ doanh nghiệp vẫn tiếp tục tăng.

Đáng chú ý, ngay cả trong kịch bản AI tăng trưởng chậm lại, nhu cầu hạ tầng vật lý – đặc biệt là điện và đồng – vẫn khó đảo chiều nhanh, bởi các dự án đã được lên kế hoạch và triển khai từ trước.

Co hội đầu tư: Đồng – “AI play” gián tiếp nhưng bền vững

Trong khi lợi ích từ AI trên thị trường chứng khoán ngày càng tập trung vào một nhóm nhỏ doanh nghiệp vốn hóa lớn, đồng mang lại khả năng tiếp cận AI theo cách gián tiếp nhưng ít mang tính đầu cơ hơn.

Đối với nhà đầu tư hàng hóa, đồng có thể được xem là:

• Tài sản hưởng lợi trực tiếp từ mở rộng trung tâm dữ liệu AI

• Hưởng lợi kép từ AI, điện khí hóa, xe điện và năng lượng tái tạo

• Ít phụ thuộc vào câu chuyện định giá doanh nghiệp, tập trung vào cung – cầu vật chất

Nếu chu kỳ đầu tư AI tiếp tục tăng tốc trong giai đoạn 2025–2026, thị trường đồng nhiều khả năng sẽ phải tái định giá để phản ánh vai trò chiến lược mới trong nền kinh tế số.

Kết luận

Theo JPMorgan, rủi ro lớn nhất hiện nay không phải là AI tạo bong bóng ngay lập tức, mà là nhà đầu tư không có mức độ tiếp xúc phù hợp với một cuộc cách mạng công nghệ mang tính nền tảng. Trong bức tranh đó, đồng nổi lên như một trong những tài sản hưởng lợi bền vững nhất từ AI – âm thầm, ít hào nhoáng, nhưng giữ vai trò không thể thay thế.

Cuộc đua AI vẫn đang ở giai đoạn giữa, và đồng có thể là một trong những “người chiến thắng thầm lặng” của kỷ nguyên này.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

ĐẦU TƯ HÀNG HÓA - SỞ GIAO DỊCH HÀNG HÓA VIỆT NAM

Liên hệ tư vấn: 0842861942 - Quang Anh 

Mở tài khoản liên hệ: https://hct.vn/motk?mid=01201665