Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh đang được góp ý nhằm hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường, kiểm soát rủi ro, làm rõ giao dịch OTC và vai trò của tổ chức tín dụng, đồng thời tăng khả năng kết nối với thị trường quốc tế.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho giao dịch hàng hóa phái sinh

Chiều 13/8, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết nhiều nội dung quan trọng của dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh đã được các cơ quan quản lý, ngân hàng và chuyên gia trao đổi tại cuộc họp tiền thẩm định.

Cuộc họp do bà Lê Thị Hoàng Thanh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp), chủ trì. Tham dự có đại diện cơ quan soạn thảo, các bộ, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, ngân hàng thương mại cùng các chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.

Đại diện cơ quan soạn thảo, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, cho biết dự án Luật được xây dựng dựa trên 5 chính sách lớn đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 220/NQ-CP.

Theo định hướng này, thị trường hàng hóa phái sinh sẽ được phát triển gắn với thị trường hàng hóa vật chất, qua đó hình thành hệ sinh thái thương mại đồng bộ và tạo tiền đề để thị trường trong nước tăng cường liên kết với thị trường quốc tế.

Tăng kiểm soát rủi ro, hoàn thiện mô hình vận hành thị trường

Dự thảo Luật hướng tới xác lập rõ quyền, nghĩa vụ của các chủ thể tham gia thị trường, đồng thời bổ sung các cơ chế nhằm bảo đảm an toàn, kiểm soát rủi ro và xử lý những tình huống có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động giao dịch.

Một nội dung đáng chú ý là phương án phân định độc lập về pháp nhân giữa Sở Giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ. Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ và sản phẩm mới.

Dự thảo cũng hướng tới tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp sử dụng các công cụ phái sinh trong quản trị và phòng ngừa rủi ro biến động giá.

Đối với các mặt hàng nông sản chủ lực, dự thảo định hướng thúc đẩy tiêu chuẩn hóa, niêm yết và tăng cường quảng bá trên thị trường quốc tế. Đây được xem là cơ sở để nâng cao vai trò của hàng hóa Việt Nam trong quá trình hình thành và tham chiếu giá trên thị trường toàn cầu.

Làm rõ giao dịch OTC và vai trò của tổ chức tín dụng

Trong quá trình góp ý, các đại biểu tập trung vào nhiều vấn đề như phạm vi điều chỉnh, cơ cấu tổ chức và phương thức quản lý thị trường, giao dịch OTC, hoạt động của tổ chức tín dụng, kết nối với thị trường quốc tế và cơ chế chuyển tiếp khi Luật được ban hành.

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cùng đại diện các ngân hàng thương mại cho rằng hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh tại ngân hàng có liên quan trực tiếp đến cấp tín dụng, hạn mức giao dịch và quản lý dòng tiền của doanh nghiệp.

Vì vậy, các đại biểu đề nghị quy định cụ thể hơn về vai trò của tổ chức tín dụng trong giao dịch OTC, phương thức kết nối với thị trường quốc tế cũng như các quy định chuyển tiếp, nhằm tránh tạo ra khoảng trống hoặc gián đoạn hoạt động khi quy định mới có hiệu lực.

Các nội dung khác được đại diện Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan góp ý gồm cơ chế bảo đảm thanh toán, điều kiện kinh doanh, sự tương thích với Luật Đầu tư, hòa giải, chứng từ kho và phương án xử lý tài sản bảo đảm.

Gắn kết thị trường cơ sở với thị trường phái sinh

Mối liên hệ giữa thị trường hàng hóa cơ sở và thị trường phái sinh cũng nhận được sự quan tâm của các chuyên gia. Theo các ý kiến tại cuộc họp, hai thị trường cần được xây dựng theo hướng bổ trợ và thúc đẩy lẫn nhau, thay vì chỉ xem phái sinh là công cụ phục vụ thị trường hàng hóa vật chất.

Việc phát triển song song hai thị trường có thể góp phần nâng cao tính minh bạch trong hình thành giá, đồng thời cung cấp thêm công cụ để doanh nghiệp và người sản xuất chủ động ứng phó với rủi ro từ biến động giá hàng hóa.

Kết luận cuộc họp, bà Lê Thị Hoàng Thanh đánh giá hồ sơ dự án Luật do Bộ Công Thương chuẩn bị tương đối đầy đủ, thể hiện quá trình nghiên cứu chuyên sâu và toàn diện về thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.

Bà đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh, mối quan hệ giữa dự thảo với các luật hiện hành; đồng thời làm rõ cơ chế phối hợp của Ngân hàng Nhà nước trong quản lý, giám sát tổ chức tín dụng và báo cáo dữ liệu.

Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục hoàn thiện quy định về đối tượng áp dụng chứng chỉ hành nghề, xử lý vi phạm và các nội dung chuyển tiếp.

Trên cơ sở các ý kiến đóng góp, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục rà soát, chỉnh sửa hồ sơ dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh trước khi chuyển sang bước thẩm định chính thức.

Nguồn: BNews