Trái phiếu chính phủ Mỹ, đồng yen Nhật và vàng – ba tài sản vốn được xem là nơi trú ẩn an toàn trong giai đoạn bất ổn – đang có diễn biến trái ngược với thông lệ, khi những lo ngại về lạm phát, lãi suất và nợ công lấn át tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư.

Ba tài sản trú ẩn không còn phản ứng như thường lệ

Mỗi khi thị trường tài chính toàn cầu đối mặt với biến động, nhà đầu tư thường tìm đến ba tài sản được xem là an toàn nhất gồm trái phiếu chính phủ Mỹ, đồng yen Nhật và vàng.

Tuy nhiên, trong năm 2026, xu hướng này đã thay đổi khi cả ba loại tài sản đều không còn thể hiện đúng vai trò trú ẩn truyền thống, dù xung đột giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn.

Theo các chuyên gia, tâm lý thị trường hiện không còn đơn thuần là né tránh rủi ro. Thay vào đó, các yếu tố như lạm phát, lãi suất thực ở mức cao, gánh nặng nợ công và sự khác biệt trong chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế đang tác động mạnh hơn đến dòng vốn. Trong khi đó, nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn thu hút lượng tiền lớn, góp phần đưa nhiều thị trường chứng khoán lên mức cao kỷ lục.

Dòng tiền tiếp tục chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu AI

Ông Frederic Neumann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC, cho rằng khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư vẫn tích cực, còn điều kiện tài chính toàn cầu nhìn chung vẫn tương đối nới lỏng.

Theo ông, đây là nguyên nhân khiến chứng khoán Mỹ cùng nhiều thị trường châu Á liên tục thiết lập các mức đỉnh mới, với dòng vốn tập trung vào các doanh nghiệp AI như Nvidia, Intel, Samsung Electronics, SK Hynix và Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC).

Cùng quan điểm, ông Henning Potstada, Giám đốc toàn cầu phụ trách chiến lược đa tài sản tại DWS, nhận định yếu tố dẫn dắt thị trường cổ phiếu hiện nay vẫn là triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.

Ông cho biết chỉ số lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến xu hướng dài hạn của thị trường, trong khi các dự báo EPS hiện vẫn đang được điều chỉnh theo hướng tích cực.

Trái phiếu Mỹ chịu áp lực từ lạm phát và nợ công

Một trong những điểm đáng chú ý là trái phiếu chính phủ Mỹ không còn thu hút dòng tiền phòng thủ như trong các giai đoạn khủng hoảng trước đây.

Theo ông Potstada, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa do xung đột với Iran đã đẩy giá dầu từ khoảng 60 USD lên 120 USD/thùng. Giá năng lượng tăng mạnh làm gia tăng kỳ vọng lạm phát, khiến thị trường trái phiếu phản ứng chủ yếu với rủi ro giá cả thay vì lo ngại về tăng trưởng kinh tế.

Khi lạm phát tăng cao, giá trị thực của các khoản lãi cố định trong tương lai bị suy giảm, làm giảm sức hấp dẫn của trái phiếu và khiến lợi suất tăng lên.

Ngoài ra, quy mô nợ công của Mỹ cũng khiến giới đầu tư thận trọng hơn. Phó Chủ tịch Goldman Sachs Rob Kaplan từng cảnh báo Mỹ đang phải gánh mức nợ ròng cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), thâm hụt ngân sách liên bang trong năm tài khóa 2026 được dự báo ở mức khoảng 1.900 tỷ USD, tương đương 5,8% GDP. Dù thấp hơn một số dự báo trước đó, mức thâm hụt này vẫn được đánh giá là rất lớn trong bối cảnh nền kinh tế chưa rơi vào suy thoái.

Vàng và đồng yen cũng đánh mất vai trò truyền thống

Không chỉ trái phiếu, vàng cũng không còn phản ứng theo đúng vai trò tài sản trú ẩn như trước.

Ông Billy Leung, chiến lược gia đầu tư tại Global X ETFs, cho rằng diễn biến của vàng thời gian gần đây chịu tác động chủ yếu từ sức mạnh của đồng USD và mức lãi suất thực, thay vì chỉ phản ánh nhu cầu phòng thủ trong những giai đoạn thị trường biến động.

Theo DWS, một nguyên nhân khác là lượng lớn nhà đầu tư cá nhân đã mua vàng trong giai đoạn giá tăng mạnh năm trước. Khi thị trường điều chỉnh, chính dòng tiền đầu cơ ngắn hạn này khiến giá vàng biến động mạnh hơn thông thường.

Dù vậy, ông Potstada vẫn đánh giá vàng tiếp tục là tài sản trú ẩn đáng tin cậy nếu xét trong dài hạn.

Đối với đồng yen Nhật, vai trò tài sản an toàn cũng suy giảm đáng kể.

Thông thường, việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất sẽ tạo động lực cho đồng yen. Tuy nhiên, dù BOJ đã đưa lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản đạt kỷ lục và Tokyo đã chi khoảng 74 tỷ USD để can thiệp thị trường, đồng yen vẫn tiếp tục mất giá.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), nợ công của Nhật Bản trong năm 2026 ở mức 204,4% GDP, cao nhất thế giới. Cùng với khoảng cách ngày càng lớn giữa chính sách tiền tệ của BOJ và Fed, yếu tố này khiến đồng yen giảm sức hấp dẫn với vai trò là một tài sản trú ẩn.

Ông Billy Leung nhận định đồng yen hiện không còn được xem là nơi trú ẩn đáng tin cậy như trước, do chịu ảnh hưởng quá lớn từ chênh lệch lợi suất giữa Nhật Bản và Mỹ.

Nguồn: CafeF